Wykupiłeś wycieczkę, lot był opóźniony o kilka godzin albo w ogóle go odwołano. Zastanawiasz się, czy linia czarterowa podlega tym samym przepisom co Ryanair czy LOT. Odpowiedź jest jasna: tak. Tutaj wyjaśniamy wszystko, co powinieneś wiedzieć.
Najważniejsza odpowiedź: pasażerom lotów czarterowych przysługuje odszkodowanie na podstawie Rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Ochrona obejmuje loty regularne i nieregularne, także te stanowiące część zorganizowanych wycieczek. Za opóźniony, odwołany lot lub odmowę wejścia na pokład możesz dostać od 250 do 600 euro na osobę.
Lot czarterowy a Rozporządzenie 261/2004
Wiele osób błędnie uważa, że Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 chroni wyłącznie pasażerów lotów regularnych kupowanych bezpośrednio od linii lotniczych. To nieprawda i warto to powiedzieć wprost, bo ta pomyłka kosztuje pasażerów miliony euro niezłożonych roszczeń każdego roku.
Motyw 5 preambuły rozporządzenia jasno wskazuje, że ochrona powinna obejmować nie tylko pasażerów lotów regularnych, ale również pasażerów lotów nieregularnych, w tym loty stanowiące część zorganizowanych wycieczek. Ustawodawca unijny przewidział tę sytuację celowo i świadomie.
Art. 3 ust. 1 rozporządzenia stosuje się do pasażerów odlatujących z lotniska na terytorium państwa członkowskiego UE i nie różnicuje lotów regularnych oraz czarterowych. Art. 3 ust. 5 precyzuje natomiast, że gdy pasażer ma umowę z organizatorem wycieczki, obsługujący przewoźnik wykonuje obowiązki wynikające z rozporządzenia w imieniu organizatora.
Krótko: nieważne, czy leciałeś Ryanairem kupionym samodzielnie, czy samolotem czarterowym w ramach wakacji all-inclusive. Jeśli samolot startował z lotniska w Polsce lub innym kraju UE, masz pełne prawa pasażerskie wynikające z rozporządzenia.
Kiedy przysługuje odszkodowanie za lot czarterowy
Warunki są identyczne jak w przypadku lotów regularnych. Rozporządzenie wyróżnia trzy sytuacje, w których masz prawo do odszkodowania pieniężnego.
- Opóźnienie powyżej 3 godzin w miejscu docelowym. Liczy się czas przylotu do miejsca docelowego, nie czas odlotu z lotniska wyjazdu.
- Odwołanie lotu bez odpowiedniego wyprzedzenia. Odszkodowanie nie przysługuje, jeśli linia poinformowała Cię co najmniej 14 dni przed odlotem albo zaproponowała odpowiednią zmianę trasy w krótszym terminie.
- Odmowa przyjęcia na pokład, czyli overbooking. W czarterach zdarza się rzadziej niż w lotach regularnych, ale nadal jest możliwa.
Warunek formalny: musisz mieć potwierdzoną rezerwację i stawić się do odprawy w czasie wskazanym przez przewoźnika, organizatora wycieczki lub biuro podróży. Jeśli czas nie został podany na piśmie, obowiązuje zasada: nie później niż 45 minut przed planowaną godziną odlotu.
Ile wynosi odszkodowanie
Kwoty są identyczne jak dla lotów regularnych i wynikają z art. 7 ust. 1 rozporządzenia. Zależą od odległości trasy mierzonej metodą ortodromy, a nie od ceny biletu ani pakietu wakacyjnego.
| Długość trasy | Przykłady tras wakacyjnych | Kwota |
|---|---|---|
| Do 1 500 km | Polska - Chorwacja, Bułgaria, Włochy, Grecja kontynentalna | 250 euro |
| 1 500 - 3 500 km | Polska - Wyspy Kanaryjskie, Turcja, Egipt, Tunezja | 400 euro |
| Powyżej 3 500 km | Polska - Dominikana, Tajlandia, Meksyk, ZEA | 600 euro |
Kwota przysługuje każdemu pasażerowi z osobna. Jeśli lecieliście we czwórkę i lot był opóźniony o 4 godziny na trasie Kraków - Hurghada, łączna kwota odszkodowania dla rodziny może wynosić 4 x 600 euro, czyli 2400 euro.
Jeśli linia zaoferowała lot zastępczy, który dotarł do celu z opóźnieniem nieprzekraczającym ustawowych limitów, przewoźnik może obniżyć kwotę o 50%. Przy braku alternatywy lub przy większym opóźnieniu odszkodowanie przysługuje w pełnej wysokości.
Kto wypłaca odszkodowanie: linia czy biuro podróży?
To jedno z najczęstszych pytań przy lotach czarterowych. W locie czarterowym masz zazwyczaj umowę z biurem podróży lub organizatorem wycieczki, a nie bezpośrednio z linią lotniczą. Mimo to roszczenie o ryczałtowe odszkodowanie kierujesz do obsługującego przewoźnika lotniczego.
Obsługujący przewoźnik to linia, której samolot faktycznie wykonał lot albo miał go wykonać. Biuro podróży może dochodzić od linii zwrotu kosztów, które poniosło na Twoją rzecz, ale to jego wewnętrzna sprawa. Dla pasażera kluczowe jest ustalenie nazwy przewoźnika z karty pokładowej, potwierdzenia rezerwacji albo numeru lotu.
Wyjątek dotyczy zwrotu ceny biletu w ramach imprezy turystycznej. Takie roszczenie może wynikać z przepisów o imprezach turystycznych i wtedy dochodzi się go od biura podróży. Odszkodowanie ryczałtowe z art. 7 rozporządzenia należy się jednak od linii.
Odwołana wycieczka a odwołany lot: ważna różnica
Art. 3 ust. 6 rozporządzenia zawiera istotny wyjątek: EC 261/2004 nie ma zastosowania, gdy zorganizowana wycieczka jest odwołana z przyczyn innych niż odwołanie samego lotu.
EC 261/2004 ma zastosowanie, gdy:
- wycieczka została odwołana, bo linia lotnicza odwołała lot,
- lot został odwołany lub opóźniony, mimo że reszta wycieczki doszła do skutku,
- lot powrotny opóźnił się i wróciłeś do Polski kilka godzin później,
- linia odmówiła przyjęcia na pokład na lotnisku.
EC 261/2004 nie ma zastosowania, gdy:
- biuro podróży odwołało wycieczkę z własnej decyzji biznesowej,
- wycieczka została odwołana z powodu sytuacji w hotelu lub w miejscu docelowym,
- organizator zmienił trasę wycieczki, ale lot jednak się odbył.
Gdy problem leży po stronie biura podróży, Twoje roszczenia reguluje ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Możesz żądać zwrotu kosztów lub odszkodowania od organizatora, ale na innej podstawie prawnej niż EC 261/2004.
Jak złożyć wniosek o odszkodowanie
- Ustal obsługującego przewoźnika. Sprawdź kartę pokładową, potwierdzenie rezerwacji albo numer lotu. Szukasz nazwy linii, nie nazwy biura.
- Zbierz dokumenty. Przydadzą się karta pokładowa, potwierdzenie rezerwacji, komunikaty SMS lub e-mail oraz paragony za wydatki na lotnisku.
- Sprawdź roszczenie bezpłatnie. Na oweme.pl podajesz numer lotu i datę. System weryfikuje, czy lot podlegał rozporządzeniu i jaką kwotę możesz odzyskać.
- Złóż reklamację do linii. Pismo kierujesz do obsługującego przewoźnika, powołując się na Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 i art. 7.
- Przy odmowie: sąd albo cesja wierzytelności. Jeśli linia milczy lub odmawia, możesz działać samodzielnie albo powierzyć sprawę kancelarii.
Sprawdź swoje odszkodowanie
Wpisz numer lotu i datę. Weryfikacja jest bezpłatna i do niczego nie zobowiązuje.
Jak długo masz czas na roszczenie
W Polsce roszczenia pasażerów wynikające z Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 przedawniają się z upływem 1 roku od dnia wykonania przewozu, a gdy przewóz nie został wykonany, od dnia, w którym miał być wykonany. Wynika to z art. 205c ust. 7 Prawa lotniczego.
Bieg przedawnienia zawiesza się na okres od dnia złożenia reklamacji do dnia udzielenia odpowiedzi albo do dnia, w którym upłynął termin na jej rozpatrzenie. Termin na rozpatrzenie reklamacji wynosi 30 dni. Milczenie przewoźnika przez 30 dni oznacza uznanie reklamacji.
Działaj od razu: 1 rok od daty lotu to krótki termin. Złóż reklamację jak najszybciej po locie, zwłaszcza jeśli przewoźnik czarterowy odpowiada wolno albo odsyła Cię do biura podróży.
Najczęstsze pytania
Mam tylko vouchery z biura podróży, nie kartę pokładową. Czy mogę złożyć wniosek?
Tak. Potwierdzenie rezerwacji od biura podróży zwykle wystarcza do złożenia roszczenia. Kartę pokładową często da się odtworzyć, kontaktując się z linią lotniczą albo biurem.
Linia czarterowa już nie istnieje. Czy mogę dochodzić odszkodowania?
Jeśli linia ogłosiła upadłość lub zakończyła działalność, dochodzenie roszczenia od niej jest bardzo trudne. W części spraw możliwe są roszczenia wobec organizatora wycieczki, ale wymaga to indywidualnej oceny.
Lot powrotny był opóźniony o 4 godziny. Czy mam prawo do odszkodowania za obie strony?
Każdy lot to odrębne zdarzenie. Jeśli opóźniony był tylko lot powrotny, odszkodowanie przysługuje za lot powrotny. Kwota zależy od odległości tej trasy.
Linia powołuje się na złą pogodę. Czy to zamyka sprawę?
Nie zawsze. Linia musi udowodnić, że warunki faktycznie uniemożliwiały lot i że nie dało się uniknąć skutków zakłócenia. Samo ogólne powołanie się na pogodę nie wystarcza.
Leciałem z Niemiec na wakacje all-inclusive. Czy rozporządzenie mnie chroni?
Tak. EC 261/2004 stosuje się do lotów startujących z lotnisk w każdym państwie UE, nie tylko w Polsce. Możesz dochodzić roszczenia w dogodnej jurysdykcji, zależnie od sprawy.